مرکز آمار ایران از رشد منفی ۱۰.۱ درصدی اقتصاد با احتساب نفت و منفی ۴.۶ درصدی بدون نفت در نخستین فصل سال خبر داد؛ صنایع و معادن با افت ۱۴.۷ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کردند.
به گزارش تابان گوهر نفیس، اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با کاهش قابل توجه فعالیت اقتصادی مواجه شد. بر اساس آخرین نتایج حسابهای ملی فصلی مرکز آمار ایران، محصول ناخالص داخلی کشور در سهماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، با احتساب نفت ۱۰.۱ درصد و بدون احتساب نفت ۴.۶ درصد کاهش یافته است؛ آماری که نشان میدهد افت فعالیت اقتصادی در این فصل تنها به بخش نفت محدود نبوده است.
بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰ در بهار ۱۴۰۵ با احتساب نفت به ۲۱ هزار و ۷۹۵ هزار میلیارد ریال رسید. این رقم در سهماهه نخست سال ۱۴۰۴ معادل ۲۴ هزار و ۲۵۵ هزار میلیارد ریال بود. در محاسبه بدون نفت نیز تولید ناخالص داخلی از ۱۸ هزار و ۴۹ هزار میلیارد ریال در بهار سال گذشته به ۱۷ هزار و ۲۲۶ هزار میلیارد ریال در بهار امسال رسیده است.
بررسی عملکرد بخشهای اصلی اقتصاد نشان میدهد صنایع و معادن بیشترین افت را در میان گروههای اصلی به ثبت رساندهاند. رشد این گروه در بهار ۱۴۰۵ منفی ۱۴.۷ درصد بوده است. بخش خدمات نیز رشد منفی ۴.۸ درصدی را تجربه کرده، در حالی که کشاورزی با رشد مثبت ۲.۳ درصدی تنها گروه اصلی اقتصاد بوده که در این دوره رشد مثبت داشته است.
در محاسبات مرکز آمار، گروه صنایع و معادن شامل بخشهایی از جمله استخراج نفت خام و گاز طبیعی، استخراج سایر معادن، صنعت، تأمین آب و برق، توزیع گاز طبیعی و ساختمان است. بنابراین افت ۱۴.۷ درصدی این گروه، تصویری از کاهش فعالیت در مجموعهای از بخشهای تولیدی و زیرساختی اقتصاد ارائه میکند و برای بررسی وضعیت اقتصاد واقعی کشور اهمیت دارد.
نکته قابل توجه در این گزارش، منفی بودن رشد اقتصادی حتی پس از حذف نفت است. رشد منفی ۴.۶ درصدی بدون نفت نشان میدهد در بهار امسال، فعالیت بخشهای غیرنفتی نیز نسبت به بهار ۱۴۰۴ کاهش داشته است. از این منظر، عملکرد صنعت، معدن و خدمات در فصلهای آینده میتواند یکی از شاخصهای مهم برای سنجش مسیر اقتصاد ایران باشد.
برای بازارهای مالی و بهویژه طلا نیز این داده باید در کنار سایر متغیرهای کلان خوانده شود. رشد اقتصادی بهتنهایی تعیینکننده قیمت طلا نیست و نرخ ارز، قیمت جهانی اونس، تورم و انتظارات اقتصادی نیز بر بازار اثرگذارند؛ با این حال، کاهش تولید و فعالیت اقتصادی یکی از دادههای مهم برای ارزیابی وضعیت اقتصاد واقعی کشور در سال ۱۴۰۵ است.
